Er vindt momenteel een grote verschuiving plaats als het gaat om stedelijk vermaak. Waar mensen vroeger uitgingen en de stad allerlei soorten vermaak bood, blijven we nu steeds meer thuis. In plaats van naar de bioscoop te gaan streamen we een serie op Netflix en in plaats van een avondje naar het casino te gaan zoeken we nu online populaire alternatieven voor Cruks op. Maar hoe komt dit eigenlijk? En wat betekent dit voor het sociale leven in de stad?
Gen Z blijft liever thuis
Misschien is het je zelf ook al eens opgevallen: waar eerdere generaties het liefst ieder weekend gingen stappen, hangen de huidige jongvolwassenen net zo lief thuis op de bank. The New York Post bestempelt deze jongeren als “de huismusgeneratie”, terwijl de Britse The Econonomist spreekt van “Gen Zzz”.
Maar waarom gaat deze thuisblijfgeneratie niet liever lekker los, net als de generaties voor hen? Het is natuurlijk niet zo dat twintigers niet langer uitgaan, maar vaak kiezen ze bewuster wanneer ze uitgaan. Dat heeft allerlei redenen. Zo is het leven nu eenmaal duurder geworden, en met stijgende huurprijzen en duurdere boodschappen lijkt het alleen maar logisch dat er toch ergens op bezuinigd zal moeten worden.
Toch lijkt de voornaamste reden te maken hebben met digitaal entertainment. Thuis op de bank hangen is nu eenmaal een stuk minder saai dan vroeger. Er zijn immers veel goedkope alternatieven op activiteiten waar je vroeger de deur voor uit moest. Er zijn tal van fitnessapps die de sportschool overbodig maken. Games, online casino’s en streamingdiensten maken een avondje bankhangen bijna net zo leuk, en een stuk relaxter, dan naar het casino of de bioscoop gaan. Zelfs musea bieden tegenwoordig vaak digitale tentoonstellingen aan, die met VR-technologie ook nog eens steeds realistischer worden.
Ook voor het sociale aspect hoef je in principe niet meer uit. In 2024 gaf 60% van de stelletjes aan elkaar online te hebben ontmoet, terwijl men elkaar vroeger via vrienden, op school, op het werk of in het uitgaansleven leerde kennen.
Welke gevolgen heeft een online leven op het straatbeeld?
Dat het leven thuis leuker is geworden is natuurlijk niet per se iets slechts. Uiteindelijk maakt het internet nu eenmaal deel uit van ons echte leven. Maar toch kun je je afvragen wat dit voor gevolg heeft op een reëel probleem: leegstaande winkels.
In de tweede helft van de twintigste eeuw was op zaterdagmiddag lekker winkelen in de stad een grote hobby van veel Nederlanders, maar zo werkt het inmiddels niet meer. Webwinkels namen het langzaam maar zeker over van de fysieke winkels in de binnenstad. Dat betekende niet alleen meer en meer leegstand, maar ook het failliet gaan van grote ketens als V&D. Daarnaast kozen veel bedrijven ervoor om zich te richten op de grote steden, waardoor vooral de wat kleinere plaatsen het moeilijk lijken te hebben.
Dat betekent niet per se dat de kleinere steden het sowieso afleggen tegen al het entertainment en de webwinkels die het internet te bieden heeft, maar wel dat ze zullen moeten veranderen. Een manier om leegstand te voorkomen is bijvoorbeeld door winkelpanden om te bouwen tot woningen. Dit zou ook een deel van de woningnood op kunnen lossen, maar in de praktijk is dit behoorlijk lastig, omdat deze panden nu eenmaal niet aantrekkelijk zijn als woning, en omdat er veel verschillende partijen bij komen kijken.
Een andere mogelijkheid is het rebranden van de stad, bijvoorbeeld door zich te focussen op toerisme. In Gouda is er bijvoorbeeld aardig wat leegstand, met name omdat het omgeven wordt door grotere steden zoals Utrecht, Amsterdam en Rotterdam. Daarom profileert de stad zich nu als “Gouda kaasstad”. Digitalisering speelt hierbij juist een grote rol.
Welke toekomst voor de stad?
Online entertainment is dus enerzijds een bedreiging voor stedelijk vermaak. Winkels in kleine steden kunnen het enorme online aanbod maar moeilijk bijbenen. Het is dus van groot belang dat steden inspelen op nieuwe vormen van vermaak door er zelf gebruik van te maken. Sociale media zijn bijvoorbeeld een uitstekende tool om de stad juist weer aantrekkelijk te maken.
